يکشنبه ٢٤ آذر ١٣٩٨ - 
1 2
 
صفحه اصلي > مرکز اطلاع رسانی و رسیدگی به شکایات > تکنولوژی موادغذایی > غنی سازی موادغذایی 
منو اصلی
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 2978
 بازدید امروز : 213
 کل بازدید : 941029
 بازدیدکنندگان آنلاين : 13
 زمان بازدید : 0.22
 
غنی سازی مواد غذایی
انواع غنی سازی در صنایع غذایی:
تغییر شیوه زندگی و گرایش روزافزون مردم به سمت غذاهای فرآوری شده و همچنین عدم رعایت تنوع در استفاده از گروههای مختلف مواد غذایی، نگرانی‌ها در مورد بروز بیماری‌های ناشی از کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی در حال افزایش می‌باشد.
درصد چشمگیری از جمعیت جهان از کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی که معمولاً ریزمغذی ها نامیده می‌شوند رنج می‌برند. کمبود ریزمغذی های ضروری باعث ناتوانایی های یادگیری، عقب ماندگی ذهنی، بازده پایین کاری، نابینایی و مرگ زودرس می‌گردد. ویتامین A، آهن و ید، 3 ریزمغذی مهم هستند.
ویتامین A
ویتامین A، معمولاً به صورت پیش ویتامین A یا کاروتن در بسیاری از سبزیجات به خصوص هویج، کاهو، اسفناج و گوجه فرنگی وجود دارد.
ویتامین A، وظایف مهم و متعددی دارد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها، اهمیت فوق العاده برای دید در تاریکی است.
کمبود ویتامین A
کمبود ویتامین A به شکلی آرام و پنهان آغاز می‌گردد که اگر درمان نشود می‌تواند سرانجام باعث نابینایی کودکان شود.
علت عمده کمبود ویتامین A، عبارت از ناکافی بودن دریافت پیش ساز ویتامین A می‌باشد.
آهن
آهن در ساختمان هموگلوبین و بسیاری از آنزیم‌های مؤثر در تنفس سلولی شرکت دارد. بدین جهت عنصر نامبرده در انتقال اکسیژن به وسیله هموگلوبین و یا ذخیره آن و تنفس سلولی نقش مهمی ایفا می‌کند.
کمبود آهن
کم خونی فقر آهن، شایع‌ترین کمبود تغذیه ای در جهان است که در حدود نیمی از تمام انواع کم خونی را شامل می‌شود. آهن در فرآورده های حیوانی مانند گوشت قرمز و در سبزیجات، دانه و غلات وجود دارد.
نوع غذا بر قابل استفاده بودن آهن در دستگاه گوارش اثر می‌گذارد. در این مورد غذاهای حیوانی از غذاهای گیاهی و مشخصا بعضی از غلات برتر می‌باشند؛ چرا که آهن موجود در گوشت قرمز به راحتی قابل جذب است. البته عوامل دیگری نیز در این رابطه مؤثر هستند. مثلاً ویتامین C، میزان جذب آهن را افزایش می‌دهد. بنابراین توصیه می‌شود در مواقعی که از مواد غذایی دارای آهن به خصوص مواد گیاهی استفاده می‌شود که نوع آهن موجود آن‌ها از نوع آهن 3 ظرفیتی است که این نوع آهن خیلی کم جذب می‌شود، باید لااقل از 1 لیوان آب پرتقال طبیعی تازه و یا آب لیموترش نیز استفاده نمود تا مقدار جذب آهن افزایش یابد. از خوردن چای نیز باید بعد از مصرف غذاهای آهن دار پرهیز کرد.
غنی سازی آرد گندم با آهن و اسیدفولیک
چرا کمبود آهن مهم است؟کمبود آهن شایع‌ترین علت کم خونی است. براساس آمارهای جهانی نزدیک به 4/1 جمعیت دنیا کم خون هستند. کم خونی در تمام سنین دیده می‌شود. زنان در سنین باروری (به علت عادت ماهیانه، بارداری، شیردهی) و کودکان زیر 5 سال بیشتر در معرض کم خونیفقرآهن هستند و کمبود آهن در این مقاطع سنی می‌تواند منجر به تاخیر رشد جسمی، کاهش قدرت یادگیری و ضریب هوشی به میزان 5 تا 10 امتیاز در آنان شود. افرادی که دچار کمبود آهن و کم خونی می‌شوند، به دلیل ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن و کاهش مقاومت بدن در برابر عفونت‌ها، بیشتر بیمار می‌شوند و دوره بیماری در آن‌ها طولانی‌تر است. اثرات کم خونی به ویژه نوع شدید آن در دوران شیرخواری و اوایل کودکی تقریبا غیرقابل جبران و با درمان بعدی هم قابل اصلاح نیست. بر اساس آمارهای جهانی، کمبود آهن به رشد و تکامل مغزی 40 تا 60 درصد کودکان 6 تا 24 ماهه کشورهای در حال توسعه صدمه می‌زند. کم خونی دردوران بارداری به دلیل کمبود آهن سبب تاخیر رشد جنین، تولد نوزاد با وزن کمتر از 2500 گرم می‌شود. افرادی که دچار کمبود آهن و کم خونی می‌شوند همیشه احساس ضعف و خستگی می‌کنند ودرنتیجه از کارایی آن‌ها کاسته می‌شود. یکی از راه های جلوگیری از ابتلا به کمبود آهن، غنی سازی مواد غذایی است.
ید
ید از اجزای متشکله هورمون تیروکسین است که هورمون نامبرده از نظر تنظیم نسبت تبادلات مربوط به انرژی در بدن، رشد و تکامل و متابولیسم بسیاری از عوامل مغذی، وظایف مهمی را به عهده دارد.
کمبود ید
ناهنجاری‌های ناشی از کمبود ید احتمالاً اولین بیماری تغذیه شناخته شده توسط انسان است. در اثر کمبود ید عوارض مختلفی ممکن است ظاهر شود که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:
1ـ گواتر ساده: به واسطه کمبود غذایی ید و بیشتر به علت نقصان یا فقدان ید در آب و اراضی است که با استفاده از آن‌ها انواع غذاهای گیاهی و حیوانی تهیه می‌شود. در این بیماری غده تیروئید جهت مقابله با کمبود ید که برای سنتز تیروکسین لازم است فعالیت زیاد می‌کند و این افزایش، منجر به بزرگ شدن تیروئید می‌شود.
2ـ کرتینیسم: اغلب در میان شیرخوارانی که مادرانشان در دوران نوجوانی و حاملگی ید کمی مصرف کرده‌اند و همچنین در نواحی که گواتر آندمیک (ساده) وجود دارد، زندگی کرده‌اند مشاهده می‌شود. این کودکان از نظر فیزیکی کوتاه قد بوده و به عقب ماندگی ذهنی نیز مبتلا می‌باشند.
3ـ میگزودم: در حقیقت نوعی اختلال متابولیک است که در افراد بالغ و به واسطه کم کاری تیروئید به وجود می‌آید.
 
غنی سازی
1- ماده غذایی ممکن است به طور طبیعی گرفتار کمبود ویتامین یا ماده معدنی بوده و یا در اثر فرآیند اعمال شده روی آن حداقل قسمتی از این مواد را از دست داده باشد. در این صورت می‌توان ویتامین یا ماده معدنی را طبق روش خاصی به ماده غذایی اضافه نمود تا به این ترتیب کمبود یا نقص آن از نقطه نظر این مواد جبران شود.
در حقیقت غنی سازی غذا عبارت از افزودن 1 ماده مغذی و یا بیشتر به غذاها می‌باشد. هدف عمده از این کار، عبارت از افزایش دادن میزان مصرف ماده مغذی افزوده شده به منظور بهبود وضعیت تغذیه ای يك جمعیت معین است. غنی سازی غذا می‌تواند برای کنترل کمبودهای رژیم غذایی و ناهنجاری‌های ناشی از آن نیز انجام شود. در کل می‌توان غنی سازی را برای مقاصد زیر به خدمت گرفت:
ـ اصلاح يك کمبود رژیمی شناخته شده.
ـ بازگرداندن مواد مغذی که در ابتدا در مقادیر چشمگیری وجود داشته‌اند ولی در اثر فرآوری غذا و تولید در کارخانه از دست رفته‌اند.
ـ افزایش دادن کیفیت تغذیه ای فرآورده های غذایی تولید شده که به عنوان تنها منبع تغذیه به کار می‌روند.
ـ کسب اطمینان از توازن تغذیه ای فرآورده های غذایی تولید شده که جایگزین سایر غذا می‌شوند. برای مثال مارگارین های غنی شده که به عنوان جایگزینی برای کره استفاده می‌شوند... دريافت متن كامل

 

امتیازدهی
پیوندهای مهم
پایگاه اطلاع رسانی مقام معظم رهبری

پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری

پایگاه اطلاع رسانی دولت

نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری
 
معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی
شهید بهشــتی
آدرس : تهران - خيابان وليعصر- روبرو پارك ساعي-خيابان آبشار-پلاك47-معاونت غذا و دارو
کدپستی : 1434743397
تلفن : 84248 - 021
پست الکترونیک : fdo@sbmu.ac.ir

 

© تمامی حقوق این سایت متعلق به دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی شهید بهشتی می باشد.